THAM LUẬN:
VAI TRÒ CỦA GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM
ĐỐI VỚI CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA LỚP
Trong các trường phổ thông, ngoài giáo viên (GV) bộ môn đứng lớp dạy, không thể thiếu đội ngũ giáo viên chủ nhiệm (GVCN). Theo quy định chung, GVCN là một chức danh được đưa ra để phục vụ công tác đào tạo và quản lý học sinh nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong một đơn vị lớp học.
Do tính đặc thù của đối tượng, GVCN của từng cấp học có vai trò và nhiệm vụ khác nhau. Nếu ở cấp tiểu học, GV dạy lớp đồng thời là GVCN nên có thể ví các thầy cô như “người chủ của một ngôi nhà 4người bạn, người anh(chị) gần gũi, thấu hiểu, sẻ chia với các em. Như vậy, GVCN phải hiểu rõ tâm sinh lý của từng đối tượng, biết được các em cần gì để có thể kịp thời đưa ra định hướng. Thế nhưng trong thực tế, mọi việc không dễ chút nào. Do áp lực của chuyên môn nên nhiều GVCN đã “bỏ rơi” học sinh, nhất là GVCN cấp phổ thông. Trong một số trường THPT, GVCN chỉ mới dừng lại ở mức độ là người được ban giám hiệu định danh cho có tên trong lớp học. Mỗi tuần thầy cô chỉ gặp học sinh trong giờ sinh hoạt lớp. Nhiều nơi trong buổi sinh hoạt dưới cờ đầu tuần cũng không có mặt GVCN để nghe ban giám hiệu nhận xét tình hình từng lớp học. Có GVCN lại tận dụng tiết sinh hoạt để giải bài tập, phụ đạo, dạy kèm… có nghĩa là làm những việc không liên quan gì đến hoạt động chủ nhiệm. Vì thiếu sự quan tâm sâu sát nên khá nhiều thầy cô không biết mặt nhớ tên học sinh của lớp mình chủ nhiệm. Nếu có phong trào thi đua trong lớp thì phong trào đó cũng do nhà trường khởi xướng chứ không phải từ “sự đốt nóng” của GVCN. Chẳng những không nắm rõ sự đi lên của phong trào mà nhiều thầy cô còn không biết cả sự xuống dốc của lớp mình đang chủ nhiệm. Đội ngũ cán bộ lớp mất hết vai trò, các thành viên thiếu ý chí phấn đấu đã trở thành nguyên nhân thất bại của công tác chủ nhiệm. Một số học sinh do hoàn cảnh gia đình, thiếu sự quan tâm của cha mẹ khi đến lớp rất cần sự giúp đỡ của thầy cô, bạn bè, thế nhưng một lần nữa các em bị bỏ rơi nên trở thành học sinh cá biệt. Hơn ai hết, GVCN phải là người nhận thấy những hạn chế từ phía mình. Do GVCN không ngăn cản kịp thời những xích mích của các em học sinh khi vừa mới manh nha nên những mâu thuẫn đó đã dồn nén lại và cuối cùng không thể tránh khỏi sự va chạm bằng hung khí, bạo lực. Cách làm việc chưa thấu tình đạt lý của GVCN đã phần nào đẩy các em học sinh vào những cách giải quyết thiếu sự sáng suốt và tình nhân ái.
Từ thực tế trên,trong những năm qua, tuy tuổi đời, tuổi nghề chưa nhiều nhưng bản thân tôi cũng tích lũy được những kinh nghiệm cơ bản trong công tác quản lý, giáo dục học sinh. Nguyên tắc chung trong công tác GVCN, theo tôi không phải chỉ được thu thập từ sách vở mà đầu tiên phải xuất phát từ cái TÂM của người thầy giáo. Đó là tinh thần trách nhiệm, sự nhiệt tình, tình yêu thương đối với học sinh. Mọi hoạt động của tập thể lớp cũng chính là nhiệm vụ mà mỗi GVCN phải giúp học sinh mình vượt qua trong suốt năm học.
Cụ thể như, hoạt động thường kì quan trọng nhất của học sinh chính là học tập. Kết quả học lực cuối năm của các em có một phần không nhỏ sự tác động của GVCN. Bên cạnh những việc hay làm như thường xuyên đôn đốc, nhắc nhở, động viên học sinh học bài, làm bài, chuẩn bị bài trước khi đến lớp, không vi phạm quy chế trong kiểm tra, thi cử; xử lí kịp thời các vi phạm thì điều quan trọng là phải kích thích được ý thức tự giác học tập của từng học sinh. Trong những năm qua, tôi đã thực hiện phong trào thi đua cho lớp chủ nhiệm của mình với các lớp khác, giữa các tổ trong lớp với nhau, giữa các thành viên trong cùng một tổ. Phần thưởng ở nhiều hình thức khác nhau được, trích ra từ quỹ lớp hoặc quỹ hội PH. Riêng với cá nhân những học sinh vi phạm không học bài và làm bài, trước khi xử phạt cần cho các em cơ hội để gở điểm của môn học bị điểm kém ở tuần tiếp theo…Đặc biệt chú ý diễn biến việc học của học sinh ở sổ đầu bài để giải quyết kịp thời các vướng mắc giữa học sinh với GVBM. Công việc này đòi hỏi sự khéo léo, tế nhị, mềm dẻo mà cứng rắn của người GVCN.
Mảng công tác thứ hai là hoạt động phong trào của học